Mục lục
Nintendo vốn nổi tiếng trong giới công nghệ như một “gã khổng lồ” không bao giờ khoan nhượng trên bàn cân pháp lý, đặc biệt là khi truy quét các modder hay các nền tảng giả lập. Tuy nhiên, tuần này, đội ngũ luật sư của “ông lớn” ngành console đã nhắm đến một mục tiêu lớn hơn gấp bội: Chính phủ Mỹ. Nintendo đã chính thức đệ đơn kiện nhằm đòi lại khoản tiền thuế khổng lồ sau khi Tòa án Tối cao tuyên bố các sắc lệnh thuế quan “Ngày Giải Phóng” năm 2025 của chính quyền Tổng thống Donald Trump là bất hợp pháp. Thực tế cho thấy, đây không chỉ là cuộc chiến của riêng Nintendo mà là làn sóng phản kháng mạnh mẽ của hàng trăm nghìn doanh nghiệp đang đòi lại công bằng sau một thời gian dài gánh chịu sức ép tài chính nặng nề. Nếu bạn đang thắc mắc tại sao các thiết bị chơi game lại trở nên đắt đỏ và khan hiếm trong năm qua, thì vụ kiện này chính là chìa khóa mở ra bức tranh toàn cảnh về những biến động dữ dội của thị trường phần cứng toàn cầu.
Sức ép thuế quan “Ngày Giải Phóng” và cú sốc cho Switch 2
Điểm đáng tiền nhất trong đơn kiện của Nintendo chính là việc bóc tách những thiệt hại mà hệ thống thuế quan mới đã gây ra cho chuỗi cung ứng. Vào tháng 4 năm ngoái, một mức thuế nhập khẩu lịch sử vượt quá 25% đã được áp đặt lên hàng loạt quốc gia bao gồm Nhật Bản, Việt Nam, Hàn Quốc và Trung Quốc. Đối với một doanh nghiệp mà sự tồn vong phụ thuộc chặt chẽ vào việc sản xuất và lưu thông linh kiện tại châu Á như Nintendo, đây chẳng khác nào một gáo nước lạnh dội vào kế hoạch ra mắt sản phẩm chiến lược. Thực tế cho thấy, mặc dù Nintendo đã nhanh chóng chuyển dịch phần lớn dây chuyền sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam ngay từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump để giảm thiểu rủi ro, nhưng họ vẫn không thể thoát khỏi vòng xoáy của các sắc lệnh thuế quan mới vốn bao trùm lên hầu hết các đối tác thương mại trọng điểm.
Chưa dừng lại ở đó, những biến động này đã trực tiếp làm xáo trộn kế hoạch phát hành siêu phẩm Switch 2. Mặc dù Nintendo đã nỗ lực duy trì mức giá niêm yết 450 USD cho phiên bản quốc tế mà không tăng giá để giữ chân người dùng, nhưng hãng đã buộc phải lùi thời điểm nhận đặt hàng trước từ ngày 9 tháng 4 sang ngày 24 tháng 4, trước khi chính thức mở bán vào tháng 6. Một chi tiết đáng chú ý là để đối phó với tình hình tài chính trong nước, Nintendo đã phải tung ra một phiên bản Switch 2 dành riêng cho thị trường Nhật Bản với mức giá rẻ hơn tới 100 USD. Việc chênh lệch giá quá lớn giữa các khu vực và sự chậm trễ trong khâu hậu cần đã khiến trải nghiệm của game thủ bị ảnh hưởng không nhỏ. Nếu bạn là một người đang chờ đợi để sở hữu chiếc console thế hệ mới, bạn sẽ hiểu rằng những con số trên bảng cân đối kế toán của chính phủ thực chất lại có tác động trực tiếp đến túi tiền và sự kiên nhẫn của người tiêu dùng.
Phán quyết của Tòa án và nút thắt bồi thường 166 tỷ USD
Phân tích sâu về khía cạnh pháp lý, Tòa án Tối cao Mỹ đã giáng một đòn mạnh vào chính sách của chính quyền khi tuyên bố Tổng thống đã vượt quá thẩm quyền của mình. Phán quyết chỉ rõ rằng việc sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt các mức thuế quan cực đoan mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội là hành vi trái luật. Thực tế cho thấy, chưa từng có tiền lệ nào trong lịch sử Mỹ ghi nhận một Tổng thống tự ý ban hành các mức thuế lên tới 100% đối với một số mặt hàng mà không thông qua các quy trình kiểm soát quyền lực thông thường. Sự “đứt gãy” về mặt pháp lý này đã mở đường cho Nintendo cùng hơn 330.000 nhà nhập khẩu khác yêu cầu hoàn trả số tiền thuế đã nộp, ước tính tổng giá trị lên tới gần 200 tỷ USD tính cả lãi suất.
Tuy nhiên, con đường nhận lại tiền của các doanh nghiệp như Nintendo vẫn còn rất gian nan. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) vừa thừa nhận trước tòa rằng hệ thống máy tính và đội ngũ nhân sự hiện tại của họ hoàn toàn không đủ khả năng để xử lý khối lượng hoàn thuế khổng lồ này. Với khoảng 53 triệu sự cố thuế quan cần được rà soát trong vòng 45 ngày, đây được coi là một nhiệm vụ bất khả thi đối với hạ tầng công nghệ cũ kỹ của chính phủ. Trong khi đó, Chính phủ Mỹ lại tiếp tục đáp trả bằng việc áp đặt một mức thuế toàn cầu mới từ 10% đến 15% thông qua một điều khoản khác của Đạo luật Thương mại năm 1974. Điều này tạo ra một vòng lặp kiện tụng không hồi kết khi hàng chục tiểu bang tại Mỹ đã bắt đầu nộp đơn chặn các sắc lệnh mới này, khiến tương lai của ngành xuất nhập khẩu phần cứng vẫn nằm trong màn sương mù dày đặc.