Mục lục
Spyware đang trở thành một bóng ma kỹ thuật số thực sự khi cuộc sống của chúng ta ngày càng gắn chặt vào chiếc điện thoại thông minh. Mới đây, công ty bảo mật iVerify đã phát đi cảnh báo đỏ về một nền tảng mã độc giám sát cực kỳ nguy hiểm mang tên ZeroDayRAT. Không giống như những loại virus thông thường, dòng mã độc này có khả năng thâm nhập và chiếm quyền kiểm soát gần như tuyệt đối cả thiết bị chạy Android lẫn iOS, bao gồm cả những phiên bản hệ điều hành mới nhất hiện nay. Thực tế cho thấy, sức mạnh giám sát của ZeroDayRAT kinh khủng đến mức trước đây người ta tin rằng chỉ những tổ chức có sự hậu thuẫn của chính phủ mới có thể sở hữu, nhưng giờ đây nó lại được rao bán công khai như một dịch vụ thương mại trên Telegram.
Spyware ZeroDayRAT và phương thức thâm nhập tinh vi
Điểm đáng tiền nhất và cũng là nguy hiểm nhất của loại spyware này chính là khả năng ngụy trang khéo léo để đánh lừa người dùng. Những kẻ tấn công thường sử dụng chiến dịch “smishing” – tức là gửi các tin nhắn SMS lừa đảo chứa một đường link lạ. Khi bạn vô tình nhấn vào, máy sẽ tải về một ứng dụng trông có vẻ hoàn toàn hợp lệ nhưng thực chất bên trong lại ẩn chứa “mầm độc” sẵn sàng kích hoạt. Chưa dừng lại ở đó, mã độc này còn có thể lây lan qua email lừa đảo, các kho ứng dụng lậu bên thứ ba hoặc thậm chí là những đường link được chia sẻ trực tiếp qua WhatsApp. Một khi bạn đã lỡ tay cài đặt, chiếc điện thoại vốn là vật bất ly thân sẽ ngay lập tức biến thành một thiết bị gián điệp nằm trong tay kẻ xấu.
Khi thiết bị đã bị chiếm quyền, kẻ tấn công sẽ truy cập vào một bảng điều khiển từ xa với đầy đủ các tab quản lý chuyên sâu. Tab tổng quan sẽ hiển thị toàn bộ thông tin phần cứng như mẫu máy, dung lượng pin, nhà mạng và cả danh sách các ứng dụng bạn thường xuyên sử dụng. Việc theo dõi này diễn ra thầm lặng đến mức bạn sẽ không hề nhận ra sự hiện diện của nó, giúp tin tặc có thể thu thập thói quen sinh hoạt và thông tin cá nhân của bạn mỗi ngày mà không để lại bất kỳ dấu vết nào trên màn hình chính.
Sức mạnh giám sát thời gian thực và rủi ro mất trắng tài sản
Phân tích sâu về khả năng xâm nhập, dòng spyware này có thể đọc được mọi tin nhắn từ ngân hàng, nhà mạng cho đến các cuộc trò chuyện riêng tư trên WhatsApp. Thậm chí, nhờ quyền truy cập vào dữ liệu GPS, kẻ xấu có thể theo dõi chính xác từng bước chân của bạn trên bản đồ thế giới. Nguy hiểm hơn, nó còn có khả năng đánh cắp thông tin đăng nhập các tài khoản quan trọng như Google, Facebook hay Amazon. Bằng cách chặn các mã xác thực hai lớp (2FA) gửi qua SMS, tin tặc dễ dàng vượt qua các lớp bảo mật kiên cố nhất để rút sạch tiền trong tài khoản ngân hàng hoặc ví tiền điện tử của nạn nhân.
Ở mức độ xâm phạm cao nhất, ZeroDayRAT cho phép kẻ tấn công bật camera, micro và quay phim màn hình điện thoại của bạn theo thời gian thực. Mọi thao tác chạm, nhập liệu mật khẩu đều bị ghi lại thông qua tính năng keylogging, kèm theo hình ảnh xem trước trực tiếp những gì bạn đang thấy trên màn hình. Nếu bạn đang tìm kiếm một lý do để nâng cao cảnh giác bảo mật, thì đây chính là hồi chuông cảnh tỉnh muộn màng. Đối với cá nhân, đây là sự sụp đổ hoàn toàn của quyền riêng tư; còn đối với doanh nghiệp, một chiếc điện thoại công việc bị nhiễm mã độc có thể trở thành “lỗ hổng” khổng lồ dẫn đến việc rò rỉ dữ liệu mật của cả tập đoàn.
Tóm lại, sự xuất hiện của spyware ZeroDayRAT buộc chúng ta phải thay đổi cách nhìn nhận về bảo mật di động. Điện thoại ngày nay cần được bảo vệ nghiêm ngặt tương đương với máy tính xách tay hay máy chủ doanh nghiệp. Lời khuyên thực tế cho khách hàng là tuyệt đối không nhấn vào các đường link lạ từ tin nhắn và chỉ nên cài đặt ứng dụng từ các nguồn chính thống như App Store hay Google Play để tự bảo vệ mình trước những cuộc tấn công tàn khốc của tội phạm mạng.